Polski   English   Deutsch
Hodowla owczarków podhalańskich Strona główna
czytelnia
2008-12-10
Ciąża i poród

Sukę po raz pierwszy można kryć przy trzeciej cieczce, tj. pomiędzy 18 i 24 miesiącem życia.
Musi być zdrowa, w dobrej kondycji.
Przed kryciem (lub - najpóźniej - do 2 tygodni po kryciu) ma być odrobaczona.
Suka powinna być kryta dwukrotnie pomiędzy 11 i 13 dniem.
Zwykle nie liczy się pierwszego dnia cieczki, jeżeli pojawiła się w połowie dnia lub pod koniec.
Ciąża u suk może trwać od 58 do 63 dni. Zwykle w normalnych warunkach poród następuje w 61-62 dniu, nie licząc pierwszego dnia krycia. Przy małej ilości szczeniąt ciąża może przedłużyć się ponad 63 dni.
Ciąża trwająca ponad 65 dni wskazuje na stan chorobowy i konieczna jest interwencja lekarza.
Suka w okresie ciąży powinna być otoczona szczególną opieką. Przez pierwsze dwa tygodnie ma zwiększony apetyt. Może w tym okresie nawet przytyć. Należy jednak bardzo uważać, aby suka w czasie ciąży nie utyła zbyt mocno. Trzeba ją utrzymywać w dobrej kondycji i zapewnić dużo spacerów.
Zaokrąglenie boków pojawia się w piątym tygodniu.
W szóstym tygodniu sutki nabrzmiewają i stają się różowe. Suka robi się nieco ociężała i ostrożnie się porusza.
Pod koniec ciąży może umiarkowanie tracić sierść. Silne wypadanie sierści jest zjawiskiem chorobowym np. z powodu braku witamin oraz mikroelementów - i należy wówczas zasięgnąć porady lekarskiej.
Bardzo ważne jest odpowiednie karmienie suki w okresie ciąży. Musi być zapewniony właściwy skład i ilość pokarmu, dozowanego w określonych porcjach w zależności od okresu ciąży. Błędy w żywieniu w tym okresie wywierają znaczny wpływ na proces rozrodu i potomstwo. W okresie rozrodczym istnieje duże zapotrzebowanie na składniki pokarmowe, mineralne i witaminy, konieczne do prawidłowego funkcjonowania organizmu matki i rozwoju szczeniąt, a w późniejszym okresie do dostarczania szczeniętom określonych składników wraz z mlekiem. W okresie od 3 do 6 tygodnia dawkę dzienną należy co najmniej podwoić, zależnie od stanu szczennej suki. Począwszy od 7 tygodnia ciąży, aż do porodu, dawkę dzienną powinno się stopniowo zmniejszać - do porcji wyjściowej. Należy podzielić dzienną dawkę pokarmu na kilka porcji, aby nie przeciążać żołądka i nie stwarzać nacisku na płód. W okresie karmienia zwiększa się dawki dzienne, w zależności od liczby szczeniąt. Poza normalnym, bytowym pokarmem należy bezwzględnie, począwszy od 3 tygodnia ciąży, dawać suce mieszankę wapniową lub zalecone przez lekarza gotowe preparaty wapniowo-fosforanowe. Tydzień przed porodem trzeba przerwać podawanie mieszanki wapniowej, aby wywołać w organizmie suki odruch samodzielnego przyswajania wapnia z pokarmu. W tym okresie nadmiar mieszanki wapniowej może wywoływać zaparcia. Należy pamiętać o dostarczaniu odpowiedniej ilości witamin i mikroelementów. Dawki powinny być ustalone przez lekarza - zależnie od stanu fizjologicznego i kondycji suki. W drugiej połowie ciąży należy ograniczyć ilość mleka. Nadmiar może doprowadzić do zapalenia sutek. W przypadku zbyt wczesnego pojawienia się pokarmu konieczna jest interwencja lekarza. Normalnie mleko występuje w gruczołach mlecznych dopiero 36 godzin przed porodem.
Przez cały okres ciąży suce trzeba zapewnić dużo ruchu. W ostatnich trzech tygodniach należy bardzo uważać i chronić sukę przed urazami. Powinna ona zwłaszcza unikać gwałtownych kontaktów, zabaw z innymi psami, kiedy łatwo jest o przypadkowe uderzenie, co może spowodować poronienie.
Na kilka dni przed porodem trzeba przygotować suce legowisko. Powinna się z nim zapoznać i zaakceptować. Suka sama może szukać sobie miejsca, gdzie chce rodzić. Należy wówczas przenieść tam przygotowane legowisko. Powinno ono być usytuowane w miejscu spokojnym, z dala od grzejników, niskie, wyścielone folią i prześcieradłem, nie może być nadmiernie naświetlone. Powinno być łatwo dostępne zarówno dla suki, jak i hodowcy czy lekarza.
Kontrolowanie temperatury ciała suki jest bardzo ważne. Na kilka dni przed porodem zaczyna się ona stopniowo obniżać, nawet do 36°C, W przeddzień porodu suka przestaje jeść, dyszy, drapie legowisko itp. Wzrost temperatury ciała zwiastuje poród.
Rodzącej suce należy zapewnić absolutny spokój. Ilość osób trzeba ograniczyć do minimum. Powinien być obecny tylko hodowca - czy też osoba najbardziej zaprzyjaźniona z suką - w celu koniecznej opieki, tj. odbierania szczeniąt i usuwania łożysk, aby suka nie zjadała ich w nadmiarze. Obecność lekarza przy porodzie zdrowej suki nie jest konieczna. Należy jednak umówić się z weterynarzem, by mógł przybyć w każdej cywili, jeśli interwencja będzie niezbędna.
Bóle porodowe mogą się pojawić na kilka godzin przed porodem. Następnie wydalane są wody płodowe. Pojawiają się bóle parte i powinno rodzić się pierwsze szczenię. Jeżeli w ciągu trzech godzin od momentu odejścia wód płodowych nie urodzi się szczenię, konieczna jest interwencja lekarza weterynarii.
Szczenię wydostaje się na zewnątrz w pęcherzu płodowym wraz z łożyskiem, połączone jeszcze pępowiną. Zwykle suka sama odgryza pępowinę, ale należy być przygotowanym na wykonanie tego zabiegu. Trzeba mieć wydezynfekowane nożyczki i jeżeli zajdzie potrzeba - odciąć pępowinę w odległości około 2-3 cm od brzuszka. Suka zdrowa, o prawidłowej psychice, sama zajmuje się narodzonym szczenięciem. Tak więc uwalnia je z pozostałości pęcherza i wylizuje, pobudzając w ten sposób układ krążenia krwi i układ oddechowy szczenięcia. Jeśli suka nie wykona tych czynności, osoba opiekująca się nią musi uwolnić szczenię z wszelkich pozostałości porodowych, usunąć śluz z pyszczka i nozdrzy oraz wymyć przy użyciu gąbki lub szmatki zmoczonej w ciepłej wodzie. Przy słabych oznakach życia należy zastosować sztuczne oddychanie. Umyte szczenię trzeba położyć na czystym, ciepłym posłaniu w pobliżu suki. Martwe szczenię usuwa się natychmiast. W czasie porodu suka chętnie zjada łożyska. Jest to zjawisko normalne, ale można zezwolić na zjedzenie tylko 2-3 łożysk - nadmiar może być szkodliwy.
W przerwach porodu trzeba dostawiać noworodki do sutek. Należy bowiem pamiętać, aby możliwie prędko zaczęły one ssać matkę. Pierwsze mleko, tzw. siara, zaopatruje organizm szczeniąt w witaminy oraz substancje ochronne.
Podczas normalnie przebiegającego porodu szczenięta powinny pojawiać się w odstępach około półgodzinnych. Czasami występują dłuższe przerwy. Poród może trwać 8 do 10 godzin.
Po zakończeniu porodu należy wyprowadzić sukę w celu załatwienia potrzeb fizjologicznych. Zwykle wychodzi niechętnie i trzeba ją zmuszać do chwilowego opuszczenia szczeniąt.
W sytuacjach budzących wątpliwości należy konsultować się z lekarzem. Najczęściej może być to: nie urodzenie się szczenięcia w ciągu trzech godzin od odejścia wód płodowych, pojawienie się w pochwie ciemnozielonego płynu o przykrym zapachu, nieprzewidziane ustanie bólów porodowych. Po porodzie może wystąpić tężyczka, objawiająca się początkowo nerwowym zachowaniem, drgawkami. Tylko natychmiastowa pomoc lekarza jest w stanie uratować sukę.
Dobrą praktyką jest wezwanie lekarza po porodzie w celu wszechstronnego zbadania suki i szczeniąt. Lekarz może zalecić specjalną dietę w celu poprawienia kondycji suki. W normalnych warunkach przez pierwsze trzy dni po porodzie suce podaje się lekkostrawne pokarmy, np. zupy, mięso gotowane, jajka - później można karmić ją według dawnych zasad. Karmiącej suce nie można ograniczyć ilości pokarmu, zawsze powinna też mieć do dyspozycji wodę. Do pokarmu należy dodawać witaminy, sole mineralne, a przede wszystkim mieszankę wapniową w ilości jednej łyżeczki do herbaty do każdego posiłku, jeżeli lekarz nie zadecyduje inaczej.
W pierwszych czterech tygodniach suka powinna dostawać nawet pięć posiłków dziennie. W następnych tygodniach ilość posiłków można zmniejszać.
Po porodzie suka może mieć biegunkę. Trzeba jej wówczas dawać kleik ryżowy, mięso z ryżem oraz węgiel leczniczy. W przypadku uciążliwej, długotrwałej biegunki konieczna jest pomoc lekarza.
Przez pierwsze dwa tygodnie, a czasami nawet dłużej, suka oczyszcza się. Wydziela pozostałe wewnątrz resztki łożysk itp. pozostałości porodowe. Może mieć nieco podwyższoną temperaturę. Temperatura powyżej 39°C wskazuje na stan chorobowy.
Zdrowa suka - jeśli dostarczamy jej wystarczającej ilości pokarmu o odpowiednim składzie - karmi szczenięta bez problemów do ok. czterech tygodni. W tym czasie należy pamiętać o higienie i pielęgnowaniu sutek. Szczeniętom trzeba obcinać paznokcie, aby nie kaleczyły brzucha matki. W przypadku braku pokarmu lub małej jego ilości u karmiącej suki, zaczynamy dokarmiać szczenięta. Podajemy wówczas pokarm przygotowany z mleka w proszku. Mieszanka powinna zawierać dwukrotnie większą ilość mleka sproszkowanego niż podano w przepisie. Podawać należy bardzo małe ilości pokarmu, aby zapobiec przekarmieniu, wzdęciom żołądka itp. dolegliwościom.

powrót

Beata Wołąs ul. Parkowa 35 26-902 Grabów n/Pilicą, tel.600 436 806, e-mail:info@gwiazdapodhala.pl
realizacja: WaWMedia 2007